sobota, 21 września 2013

#11 Kat Hitlera (Biografia zbrodniarza)

Kat Hitlera. Biografia Reinharda Heydricha
Robert Gerwarth
661 stron
Wydawnictwo Esprit | Epika
7/10
Witajcie w sobotni wieczór, 
dzisiaj na moim blogu recenzja książki, którą otrzymałam od wydawnictwa Esprit. Gdy na początku września dostałam  maila z propozycją kilku różnych egzemplarzy recenzyjnych, moją uwagę w szczególny sposób przykuła ta pozycja. Po pierwsze, niezwykle interesuje mnie temat II wojny światowej. Natrafiając na książki o takiej tematyce, od razu mam ochotę po nie sięgnąć. Po drugie, jest to biografia. Biografia zawsze jest dla mnie swego rodzaju wyzwaniem. Wiadomo, że łatwiej czyta się książki przygodowe czy też romanse, które nie wymagają od nas zaangażowania intelektualnego. Z biografią jest inaczej, tym bardziej z biografią zaciekłego nazisty...

Zadajmy sobie najpierw pytanie, kim był Reinhard Heydrich? Był to człowiek nazywany Archaniołem Zła. Dlaczego? Z powodu licznych zbrodni. To właśnie na Reinhardzie Heydrichu spoczywa odpowiedzialność za jedne z najokrutniejszych zbrodni nazistowskich. 

W takim razie zadajmy sobie kolejne pytanie, po co poświęcać takiej postaci miejsce na kartach książek? Może po to, by zrozumieć jak młody, ambitny Niemiec przerodził się w bezwzględnego oprawcę i autora planu ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej. Jak pisze sam autor to zdumiewające, że jak dotąd tej postaci (...) poświęcano tak znikomą uwagę w obszernej literaturze dotyczącej II wojny światowej

Zadania ukazania portretu Reinharda Heydricha podjął się Robert Gerwarth. Wybitny historyk II wojny światowej, wykładający na uniwersytetach Princeton i Harvard. Robert Gerwarth podjął się zadania niezwykle trudnego. Postanowił bowiem napisać biografię jednego z kluczowych realizatorów najbardziej zbrodniczego procesu ludobójstwa w dziejach. Sterty materiałów źródłowych, sterty zdjęć - ale efekt, może budzić podziw. Wystarczy spojrzeć tylko na przypisy, które zajmują blisko 200 stron. 

Książka pt. Kat Hitlera to podróż przez życie Heydricha. Wielką zaletą tej książki jest fakt, że czytając ją nie czuje się na sobie ciężaru biografii. Robert Gerwarth pisze o sprawach poważnych, ale jego styl sprawia, że książkę czyta się w sposób lekki. Jak wcześniej wspomniałam przypisy zajmują blisko 200 stron, więc sama treść sięga nieco ponad 400 stron. Biografia została podzielona na IX niezbyt obszernych rozdziałów. Co ciekawe, książkę rozpoczyna zamach na Reinharda Heydricha, a dopiero w kolejnym rozdziale poznajemy Reinharda - małego chłopca. 

Reinhard Heydrich przyszedł na świat 7 marca 1904 roku w pruskim mieście Halle nad Soławą. Jego ojciec był sławnym kompozytorem i śpiewakiem operowym, a jego matka pracowała jako nauczycielka gry na fortepianie. Wydawałoby się, że takie korzenie jednoznacznie określą jego dalszą ścieżkę kształcenia. A jednak przyszłość bywa nieobliczalna. "Mając w chwili wybuchu I wojny światowej dziesięć lat, stanowił część tak zwanego pokolenia młodzieży wojennej - był zbyt młody, by wyruszyć na front, lecz wystarczająco świadomy, by doświadczyć wojny jako przełomowego wydarzenia w życiu osobistym i w historii jego kraju". Robert Gerwarth daje czytelnikowi do zrozumienia, że Heydrich żył w przełomowej epoce, pełnej wielu zagrożeń, stąd wybór dróg jakie wytyczył mu los, był tylko w części od niego zależny. 


Kat Hitlera to książka, dzięki której poznamy wiele szczegółów z życia Reinharda. Jednym z nich jest na przykład obsesja Heydricha na punkcie sprawności fizycznej, biorąc pod uwagę fakt, że jako dziecko był drobny, niewysoki i podatny na choroby to bardzie dziwne. Co więcej, kilkakrotnie oskarżano go o jego żydowskie pochodzenie, głównie ze względu na to, że jego szybka kariera w hierarchii SS przysporzyła mu wielu wrogów. Ostatecznie jednak za każdym razem okazywało się, że pogłoska o tym, że Heydrich nie jest aryjczykiem, nie znajduje uzasadnienia, a ludzie którzy te pogłoski rozsiewali, trafiali na wiele miesięcy czy też lat do więzienia. 

Heydrich w końcu staje się Heydrichem, tak nawet brzmi jeden z rozdziałów książki. Awansuje na wyższe szczeble władzy i u boku Hitlera przygotowuje się do wojny. "W dynamicznie rozwijającym się imperium Hitlera pełnił trzy kluczowe funkcje. Po pierwsze, był szefem ogromnego nazistowskiego aparatu policji politycznej i kryminalnej (...) po drugie,  protektorem Czech i Moraw (...) po trzecie, miał za cel wdrożenie ostatecznego planu rozwiązania kwestii żydowskiej". Nagle jednak w 1942 roku, w wieku zaledwie 38 lat ginie jako ranny w zamachu, w wyniku zakażenia krwi. Mimo jego śmierci, setki ludzi na świecie nadal ginie. W końcu wymyślony przez niego i wprowadzony w życie plan, który miał za cel zmianę kształtu etnicznego Europy nie zginął razem z nim. 


Reinhard Heydrich to człowiek, który twierdził że życie to ciągła i brutalna walka. Heydrich już w czasie wojny rozwinął przekonanie zgodnie z którym interesy narodu niemieckiego przeważają nad wszelkimi innymi względami politycznymi, czy etnicznymi. Z czasem, z każdym dowodem uznania rosła w siłę jego arogancja i przerodził się z przeciętnego człowieka klasy średniej w brutalnego oprawcę. Książka Roberta Gerwartha ilustruje nam krok po kroku tą przemianę. 

Książkę Kat Hitlera polecam wszystkim zainteresowanym historią i osobom, dla których szczególnie ważny jest temat II wojny światowej. Polecam ją także wszystkim, którzy piszą pracę o takiej tematyce, gdyż jest to dzieło pełne faktów popartych źródłami. Uważam, że jest to książka idealna dla tych, którzy chcą spróbować swoich sił w czytaniu biografii. Ciężko o lepszą okazję, gdyż nie jest to nudna, historyczna rozprawa, ale rzeczowa analiza pisana prostym językiem. Co więcej, Robert Gerwarth wzbogacił swoje dzieło o liczne fotografie pochodzące z różnych etapów życia Heydricha. Kilka z nich znajduje się na zdjęciach powyżej. To czyni książkę jeszcze cenniejszą pozycją. Więcej o niej możecie znaleźć tutaj

Sama oceniłam książkę na 7/10, czyli w skali portalu lubimyczytac wystawiłam jej ocenę bardzo dobry. W pełni się pod tym podpisuję, pozycja ambitna i godna polecenia. 

Za możliwość przeczytania
dziękuję wydawnictwu Esprit

A jak wasze książkowe plany? 
Macie na nie czas, czy wrzesień jest bezlitosny dla książek? 
Pozdrawiam! 

5 komentarzy:

  1. Ksiażką z pewnością godna przeczytania i gdy ją spotkam z pewnością po nią sięgnę.

    Tak, jak napisałam na swoim blogu, póki co nie mam zbyt dużo czasu, by czytać książki...

    OdpowiedzUsuń
  2. za historią nie przepadam, ale akurat okres II wojny światowej bardzo mnie ciekawi, poza tym lubię czytać biografie, także po ten tytuł chętnie sięgnę :)

    OdpowiedzUsuń
  3. Dobra książka, dobra recenzja, ode mnie jedynie rant, że za mało o Heydrichu w pewnym momencie się robi, tak naprawdę po pierwszych latach w SS Gerwarth frunie sobie i tworzy książkę, która gdzieś oscyluje wokół Heydricha, ale w znikomym stopniu go dotyka. W tym aspekcie mogło być lepiej, ale i tak to jest jedna z dwóch najlepszych opcji na polskim rynku obok Deschnera, który teraz chodzi na allegro w skandalicznych cenach. Jeden mały szczegół, już jako młodzik Heydrich był bardzo wysoki, problemem było to, że był szczudłowaty, nie zaś niski (przy zdjęciach robionych jak miał 16/18 lat już widać, że jest z niego osika).

    OdpowiedzUsuń
  4. Zachęcam do odwiedzenia mojego bloga i przeczytania nowej recenzji :)

    OdpowiedzUsuń
  5. To książka dla mnie. Pasjonuje mnie tematyka II wojny światowej

    OdpowiedzUsuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...